Bilim ve teknoloji dünyasında tüm engellere rağmen iz bırakan kadınların hikâyeleri, geleceğe yön vermeye devam ediyor.

Blog serimizde çıtayı bir adım daha yukarı, gökyüzüne ve hatta uzayın derinliklerine taşıyoruz! İsimlerini belki çok az duyduğumuz ama her gün hayatımızın her anında eserlerini kullandığımız iki muazzam bilim kadınının hikayesine konuk oluyoruz. 

Teknolojinin, mühendisliğin ve yazılımın "erkek işi" sayıldığı dönemlerde, o meşhur zekalarıyla dünyayı ve hatta uzayı yeniden şekillendiren Gladys West ve Margaret Hamilton’  ı gelin yakından tanıyalım!

Dünyayı Cebimize Sığdıran Matematik Dehası Gladys West

1930 yılında Virginia’da, tarlalarda çalışan bir ailenin kızı olarak dünyaya gelen Gladys, hayatının toprakla sınırlı olmayacağını biliyordu. Eğitimine devam edebilmek için burs kazandı ve matematik bölümünü birincilikle bitirdi. 

1956 yılında Amerikan Donanmasında çalışmaya başladığında, orada çalışan ikinci siyahi kadın oldu. O dönemde ırkçılığın ve ayrımcılığın ne kadar ağır olduğunu tahmin edersiniz ancak Gladys, tüm bu engelleri sayılarla ve formüllerle aşmayı seçti.

Bugün bir yere giderken, kuryenizi takip ederken ya da arkadaşınıza konum atarken kullandığınız o muazzam GPS teknolojisi var ya, işte onun arkasındaki en büyük zekalardan biri Gladys West’tir.  Afro-Amerikalı matematikçi, ayrımcılığın ve ırkçılığın en yoğun olduğu yıllarda pes etmeyerek eğitimini tamamladı ve Amerikan Donanması’ nda çalışmaya başladı.

Onun başarısı, sadece hesaplama yapmak değil, Dünya'nın tam şeklini modellemekti. 

O, Dünya'nın kusursuz bir küre olmadığını biliyordu ve bu düzensiz şekli, uydulardan gelen verilerle birleştirerek matematiksel modellere döktü. Gladys West, tamı tamına yirmi dokuz yıl boyunca, her gün o karmaşık hesaplamaların başında, bugünün navigasyon sistemlerinin temelini atan matematiksel modellemeleri geliştirdi.

O, dünyayı cebimize sığdıracak o formülü buldu ama başarısı yıllarca gölgede kaldı. Onun bu sessiz ama devrimci başarısı, bize bir kadının zekasının dünyadaki her bir noktayı nasıl birleştirebileceğini kanıtlıyor.

Şimdi de bakışlarımızı dünyadan Ay’a, uzayın o bilinmez karanlığına çevirelim. Orada, elindeki bilgisayar kodlarıyla bir uzay programını iptal olmaktan kurtaran, Ay’a giden Apollo görevlerinin uçuş yazılımını geliştiren ekibin başındaki o sarsılmaz iradeyi göreceğiz; Margaret Hamilton!

Apollo’ yu Ay’a İndiren Kadın Margaret Hamilton

Margaret Hamilton 1936 yılında Amerika’da doğdu. Kariyerine matematik öğretmeni olarak başlama hayali kurarken, yolu Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ile kesişti. O yıllarda "yazılım" diye bir meslek dalı yoktu ve kod yazmak, donanımın yanında daha az önemli bir iş gibi görünüyordu. Margaret bu algıyı tek başına yıkan kadın oldu.

Amerikalı bilgisayar bilimcisi, MIT’ de çalışırken Apollo Uzay Programı’ nın uçuş yazılımı ekibinin başına geçti. O dönemde, bilgisayar programcılığı bugünkü gibi prestijli bir meslek değil, daha çok "sekreterlik işi" gibi görünüyordu. Ama Margaret, bunun bir "iş" değil, bir "mühendislik" olduğunu kanıtladı.

Apollo 11, Ay’ a inmeye sadece birkaç dakika kala bilgisayar sistemleri hata vermeye başladı. Uzay aracı aşırı yüklenmişti ve görev iptal olma noktasına gelmişti. İşte tam o anda, Margaret Hamilton’ ın yazdığı hata önleme yazılımı devreye girdi. Bilgisayarın hangi görevin daha öncelikli olduğunu belirlemesini sağlayan bu yazılım, uzay aracının bilgisayarının çökmesini engelledi ve Apollo 11’in Ay’a güvenli bir şekilde inmesini sağladı.

Gladys West ve Margaret Hamilton, erkek egemen bilim ve teknoloji dünyasında, sadece zekalarıyla değil, sarsılmaz inançlarıyla da devrim yaratan iki kadın. Onlar, kodlarla ve matematiksel formüllerle dünyayı ve uzayı yeniden şekillendirirken aslında tüm kadınlara, özellikle de bilim ve teknoloji alanında ilerlemek isteyen genç kızlara birer kutup yıldızı gibi ışık oluyorlar.

Bugün, cebimizdeki navigasyona her baktığımızda ya da Ay’daki o ilk ayak izini her hatırladığımızda, o sessiz ama devrimci başarıların arkasındaki o muazzam kadın zekasına bir teşekkür borçlu olduğumuzu unutmayalım. Onlar, sarsılmaz iradeleriyle, dünyayı ve uzayı daha yaşanabilir ve keşfedilebilir bir yer haline getirdiler.

 Meryem DAĞ