Çeşitlilik yalnızca bir özellik değil, verimliliğin de kaynağıdır.

“Tek kanatla kuş uçmaz” sözü, yalnızlığın değil; tamamlanmamışlığın anlatısıdır. Çünkü yükselmek, birlik ister; denge ister. Bir kanat ne kadar güçlü olursa olsun, diğeri olmadan gökyüzü yalnızca bir hayal olarak kalır.

Peki ya bir arada olmak yeter mi? Aynı düşüncenin gölgesinde yürüyorsak, aslında yine tek kanatlı olmaz mıyız?

Takım olmak, yalnızca bir araya gelmek değildir; farklı zihinlerin, farklı renklerin bir bütünde armoni kurmasıdır. Eğer çeşitlilik yoksa ve fikirler aynı yolda tek sıra ilerliyorsa, başarı ufku hâlâ uzak bir çizgidir.

Katherine Phillips’in çalışmalarında görüldüğü gibi, gruba “bizim gibi olmayan” biri dahil olduğunda diğerleri daha dikkatli, daha özenli, daha yaratıcı düşünmeye başlar. Bu yabancının etkisidir; tıpkı suya düşen bir taşın halkaları genişletmesi gibi. 

Farklı olan kişi sadece yeni bir bilgi getirmez, var olan zihinleri de uyandırır. Buna bilişsel sürtünme denir: Fikirler çarpışır, kıvılcım çıkar ve yeni doğan ışık inovasyon olur. Pürüzsüz zemin yürümeye yeter ama tırmanmak için sürtünme gerekir. Tıpkı ekosistemlerin kesişim noktalarında yaşamın çoğalması gibi… Ormanla denizin birleştiği yerde yaşam daha canlıdır. 

Çeşitlilik yalnızca bir özellik değil, verimliliğin de kaynağıdır. Rakamlar da bunu doğrular. McKinsey’ nin “Çeşitlilik Kazanır” raporu, cinsiyet çeşitliliğinde en üst dilimde olan şirketlerin rakiplerine göre yaklaşık %25 daha yüksek kârlılık potansiyeline sahip olduğunu gösterir. Bu bir tesadüf değildir. 

Aynı raporda, yönetim kurullarında cinsiyet çeşitliliğinde en üst çeyreğe giren şirketler, en düşük çeyreğe göre %27 daha yüksek başarı gösterme eğiliminde olması  bunun bir diğer kanıtıdır.

Farklı kanatlar yalnızca uçurmaz, mevcut kanadın da daha güçlü çırpılmasını sağlar.

Fakat burada durmak yeterli mi? Temsil, sadece kapı aralamaktır, içeri girebilmek için kapsayıcılık gerekir. Çeşitli olmak başka, herkesin sesinin duyulduğu bir ortam oluşturmak bambaşkadır.

Aidiyet hissi yoksa, fikirler içe kapanır; özgünlük kaybolur, renkler tek tona döner.

Raporda yer alan çalışanların yorumları hâlâ aynı soruyu dillendiriyor:

Eşitlik var gibi görünüyor ama, gerçekten adalet var mı?

Masa genişledi, peki sandalye sayısı herkese yetiyor mu? 

Belki de asıl başarı, farklı kanatları yalnızca yan yana getirmekte değil; onların aynı gökyüzünde özgürce çırpabilmelerine izin vermektedir.

Birlik, benzerlik değildir; bir aradalığın çeşitliliğidir. İki farklı kanat bir arada çalıştığında gökyüzü daha da genişler ve işte o zaman başarı sadece mümkün değil, kaçınılmaz olur.

Saadet Azra AYDIN