"Kız neşesi", hayata duyulan o sönmek bilmeyen merakın, yaşama sevincinin ve yaratıcılığın adıdır.

Edebiyat dünyasında toplum için gönül vermiş kadınların sesini, kalemini ve eşsiz eserlerini daha yakından incelemek istediğimiz blog serimizin yeni bölümüyle beraberiz! 

Bugün kendisi, hayatı ve romanları üzerine konuşmak istediğimiz, yazdıklarıyla ufkumuzu açıp içimizdeki doğa sevgisini uyandıran yazarı Buket Uzuner’i gelin yakından tanıyalım!

Buket Uzuner, 1955 yılının 3 Ekim tarihinde Ankara’da dünyaya geldi. Onu diğer yazarlardan ayıran en büyük özelliği, zihnini bilimin rasyonalitesiyle, ruhunu ise sanatın sonsuzluğuyla beslemiş olmasıdır. Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nden mezun olduktan sonra Norveç, ABD ve Cezayir gibi ülkelerde ekoloji yani çevrebilim üzerine lisansüstü çalışmalar yaptı.

Bir biyolog titizliğiyle dünyayı gözlemleyen Uzuner, bu bilimsel altyapıyı edebiyatla harmanlayarak Türk edebiyatında eşine az rastlanır bir yol açtı. Kendisi bu çok yönlü kimliğiyle ilgili olarak her zaman hayallerinin peşinden gitmenin önemini vurguladı. Yazarlık serüveni boyunca sadece bir hikaye anlatıcısı değil, aynı zamanda bir dünya gezgini ve ateşli bir çevre aktivisti olarak karşımıza çıktı. Onun için yazmak, yeryüzüne karşı duyulan bir sorumluluk ve yaşamı savunma biçimidir.

Buket Uzuner denince akla gelen ilk eserlerden biri olan İki Yeşil Susamuru, 1991 yılında yayımlandığında edebiyat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı. Modern hayatın içinde sıkışmış, yönünü kaybetmiş insanların hikayesini anlatırken bir yandan da çevreci bir duyarlılık aşıladı. Bu kitabında şehirli insanın yalnızlığını ve doğadan kopuşunu o kadar samimi bir dille işledi ki, okuyan herkes kendinden bir parça buldu.

Uzuner’e göre dünyaya bir kadının eli değmesi, sadece bir evi değil, tüm yeryüzünü güzelleştirmek demektir. O, kadını sadece bir birey olarak değil, yaşamın sürekliliğini sağlayan o kutsal döngünün, yani "Tabiat Ana"nın yeryüzündeki yansıması olarak görür. 

Kitaplarındaki kadınlar; nezaketi zayıflık değil, bir güç olarak kullanan ve dünyayı merhametle, akılla ve sanatla harmanlayarak iyileştiren öncülerdir. 

Onun tabiriyle, hayalleri olan bir kadın sadece nefes almaz; o hayallerle tüm dünyayı çiçeklendirecek o gizli gücü içinde taşır.

1997 yılında yayımlanan ve Yunus Nadi Roman Ödülü’ne layık görülen Kumral Ada Mavi Tuna ise yazarın en sevilen kült eserlerinden biri oldu. İstanbul’un o masalsı semti Kuzguncuk’ta geçen bu roman, iç savaşın gölgesinde büyüyen çocukların, sarsıcı bir aşkın ve dostluğun hikayesidir. Uzuner bu kitabıyla bize sevginin iyileştirici gücünü ve köklerimize sahip çıkmanın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha hatırlattı.

Son yıllarda ise edebiyatımıza Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları serisi olan Su, Toprak, Hava ve Ateş romanlarını armağan etti. Bu eşsiz seriyle Anadolu’nun Şamanizm geleneğini günümüzün modern çevre sorunlarıyla harmanlayarak bizlere bambaşka bir pencere açtı. Başkahraman Defne Kaman üzerinden bizlere "Doğa bize ait değil, biz doğaya aitiz" mesajını en güçlü şekilde verdi. Kadınların sezgisel gücünü, doğayı koruma arzusunu ve toplumsal olaylara karşı duruşunu bu seride iliklerimize kadar hissediyoruz.

Aynı zamanda Buket Uzuner’in edebiyatımıza ve hayatımıza kattığı en özel kavramlardan biri de hiç şüphesiz o meşhur "kız neşesi" kalıbıdır. Onun için bu neşe, sadece bir gülümseme değil; her türlü zorluğa, baskıya ve karanlığa karşı bir direnme biçimidir. 

"Kız neşesi", hayata duyulan o sönmek bilmeyen merakın, yaşama sevincinin ve yaratıcılığın adıdır.

Buket Uzuner de Türk edebiyatındaki kadın yazarlarımızdan gerçekçi, çevreci ve feminist kimliği ile birlikte kaleminin masalsı dokusunu hepimize hissettiren çok özel bir isim. O, eserlerinde yarattığı güçlü kadın karakterlerle ve doğaya olan sarsılmaz bağlılığıyla bizlere her zaman ışık olmaya devam ediyor. 

Uzuner’in dediği gibi, insan hayalleriyle yaşar ve hayalleri bittiğinde sadece nefes alır. 

Buket Uzuner bize sadece nefes almayı değil, hayallerimizle dünyayı güzelleştirmeyi öğretiyor.

Meryem DAĞ